WACHTEN (part five)

"Waiting for God's leading is extraordinarily difficult and unnatural but always worthwhile."

Met het citaat hierboven begint het hoofdstuk over wachten in Gordon S. Jackson, Destination Unknown: A Guide to Discovering God's Will (Colorado Springs, CO: NavPress, 2004), 132-135. Ook begint met dit citaat het laatste berichtje over dit onderwerp. Enkele jaren geleden las ik het boek Destination Unknown, omdat ik toen erg geïnteresseerd was in de onderwerpen 'Gods wil ontdekken' en 'Gods leiding in je leven'. Nu ik in mijn leven en op deze weblog bezig ben rond het thema wachten, herinnerde ik mij dat hier in dit boek aandacht aan wordt besteed. Hieronder wil ik verder reflecteren op dit thema aan de hand van bovenstaand citaat.

Wachten op Gods leiding is bijzonder moeilijk en onnatuurlijk, maar altijd de moeite waard (vertaling citaat bovenaan). Ik zou zelf niet spreken van 'wachten op Gods leiding', omdat dit lijkt te veronderstellen dat God geen leiding geeft tijdens het wachten en het hele wachtproces wordt dan al direct negatief voorgespiegeld, terwijl ik juist probeer om wachten in een wat positiever daglicht te stellen. Waar Gordon Jackson op doelt is het wachten op de rust en zekerheid om een belangrijke beslissing in je leven te durven nemen, het wachten op duidelijk over Gods wil. In heel dit proces geeft God leiding, als je hiervoor openstaat uiteraard. In vorige berichten werd al duidelijk dat wachten bijzonder moeilijk en onnatuurlijk is, omdat mensen in de regel (een regel kent altijd uitzonderingen!) zeer ongeduldig van aard zijn. Ons natuurlijke ongeduld kan ervoor zorgen dat wachten het laatste is wat we willen doen. Toch moeten we regelmatig wachten. Het is dan niet goed om haastig en ongeduldig te zijn. God werkt in de regel (ook deze regel kent dus uitzonderingen!) niet haastig. Vele profetieën in de Bijbel werden pas veel later vervuld nadat ze werden uitgesproken en velen zijn vandaag nog niet eens vervuld. De mens is van nature ongeduldig, maar God is zeer geduldig. Denk bijvoorbeeld aan wat Petrus schrijft: "De Heer is niet traag met het nakomen van zijn belofte, zoals sommigen menen; hij heeft alleen maar geduld met u, omdat hij wil dat iedereen tot inkeer komt en niemand verloren gaat" (2 Petrus 3:9). Als God geduldig is, dan moet wachten wel de moeite waard zijn, zoals Gordon Jackson schrijft.

Waarom is wachten nu de moeite waard in het leven van een christen? Het is een tijd waarin we kunnen groeien en waarin we ons naar God kunnen uitstrekken. Het is een tijd die God gebruikt om ons te vormen. Het is een tijd die laat zien of we werkelijk geloven in en vertrouwen op Gods leiding in ons leven. Destination unknown. Waar het wachten uiteindelijk goed voor is, dat weten we niet vantevoren. Waar het precies toe zal leiden, dat is onduidelijk in de wachtperiode. Als dit leidt tot frustraties en dus ongeduld, dan vraagt God aan de mens om deze frustraties geheel los te laten en aan hem te geven. God wil niet enkel dat we rust en vrede hebben na de wachtperiode, maar ook in de wachtperiode. Als we dat vinden--wat een serieuze en reeële mogelijkheid is--dan is wachten geen last meer. Hoe meer onrust, hoe meer onduidelijkheid. Hoe meer rust, hoe meer duidelijkheid er zal komen. Wachten is alle moeite waard.

WACHTEN (part four)

In de planning lag nog 1 berichtje over het thema wachten, die in gedachten al langer klaar ligt, maar enkel wacht op publicatie. Nu hoorde/las ik gisteren echter een prachtig citaat in verband met dit onderwerp en deze wilde ik u daarbij niet onthouden. Ik woonde gisteren de conferentie LOGOS III bij aan de Katholieke Universiteit Leuven met als thema "Wanneer de schepping kreunt in barensweeën," waarbij ik ook gelijk de publicatie ontving van alle lezingen. Zeer interessante lezingen tijdens deze conferentie. Tijdens de laatste lezing die ik bijwoonde citeerde Johan Verstraeten Edith Stein (weliswaar in een geheel andere context, maar het citaat spreekt voor zich en de relatie met het thema wachten/het belang en het doel van geduld hebben spreekt voor zich):

"Er bestaat een situatie van rusten in God, van volledige ontspanning van alle geestelijke inspanning, waarin men geen plannen maakt, geen besluiten neemt en vooral niet handelt, maar al het komende aan Gods wil overlaat (...); deze toestand is mij ten deel gevallen, nadat een gebeurtenis die mijn krachten te boven ging, mijn geestelijke levenskracht volledig opteerde en mij beroofde van elke activiteit. Dit rusten in God is in vergelijking met het tekort schieten uit gebrek aan levenskracht iets totaal nieuws en eigenaardigs. Dat eerste was de stilte van de dood. Maar in haar plaats komt het gevoel van geborgen zijn, ontslagen zijn van iedere zorg en verantwoordelijkheid en verplichting tot handelen. En doordat ik mij aan dit gevoel gewonnen geef, begint langzaam maar zeker nieuw leven mij te vervullen en mij -zonder iedere inspanning van de wil- tot een nieuwe activiteit aan te zetten. Deze levendmakende toestroom verschijnt als voortvloeisel van een activiteit en een kracht, die niet de mijne is, en zonder aan de mijne een of andere eis te stellen in mij werkzaam wordt. De enige voorwaarde voor een dergelijk geestelijke wedergeboorte schijnt een passieve ontvankelijkheid te zijn, zoals die in de structuur van de persoon gefundeerd is."

Bovenstaande is geciteerd uit: Verstraeten, Johan, "Schepping tussen pessimisme en optimisme: de nood aan een verlossingsperspectief in de sociale ethiek," In Decoene, Annelleen, Jacques Haers en Marianne Servaas (red.), Wanneer de schepping kreunt in barensweeën: hedendaagse reflecties over schepping (Antwerpen: Halewijn, 2008), 168. Mooier zou ik het zelf niet kunnen verwoorden. Als je op een dergelijke manier kunt 'rusten in God', dan vind je ook vreugde in Hem en zal het wachten niet zo moeilijk zijn. In een volgend en laatste bericht over dit onderwerp nog enkele citaten die mij zeer hebben aangesproken.

WACHTEN (part three)

Vaak wacht ik voor een volgend bericht op inspiratie. Dit keer is er genoeg inspiratie, maar moest ik heel anders in alle drukte wachten op de juiste gelegenheid om hier iets mee te doen. Een luxeprobleem dus, zullen we maar zeggen.

Ook de profeet Habakuk is het wachten niet onbekend. Hij worstelde met allerlei vragen naar God toe. "Hoelang, Here, roep ik om hulp en U hoort niet?" (Hab. 1:2). "Waarom laat U mij ongerechtigheid zien en aanschouwt U ellende?" (Hab. 1:3). Velen zullen met dergelijke vragen meteen antwoord willen, voordat zij rust vinden. Bij Habakuk lijkt dit heel anders. Na zijn vragen en gedachten te hebben uitgesproken in hoofdstuk 1, vervolgt hij in hoofdstuk 2: "Ik wil gaan staan op mijn wachttoren en mij stellen op de wal, ik wil uitzien naar wat Hij tot mij spreken zal, en wat ik moet antwoorden op mijn klacht." (Hab. 2:1). Habakuk komt hier helemaal niet ongeduldig over. Hij heeft zijn klachten bekendgemaakt. Het zijn belangrijke vragen waar hij antwoord op wil. Maar hij heeft alle tijd. Heel 'relaxed' spreekt hij over de volgende stap om in alle rust uit te kijken naar antwoord. Het maakt niet uit of dit even duurt. Hij weet toch wel dat God zal spreken. Op Zijn tijd. Habakuk is bereid om te wachten.

Die houding is een voorbeeld voor ons. Met een dergelijke houding--de bereidheid om te wachten--maken wij het onszelf veel gemakkelijker. We kunnen in alle rust doen wat ons te doen staat, we geven God alle ruimte om te antwoorden en we zijn er voor klaar om naar dit antwoord te luisteren. Habakuk staat open om te luisteren naar God en dat is iets heel anders dan tegen God te zeggen hoe wij vinden dat Hij het moet doen. In het laatste geval zal er niet gauw antwoord komen; in het eerste geval wel. Het antwoord volgt meteen. God ziet de juiste houding van Habakuk en spreekt: "Toen antwoordde de Here mij: schrijf het gezicht op en zet het duidelijk op tafelen, opdat men het in het voorbijlopen zal kunnen lezen. Want wel wacht het gezicht nog tot de bestemde tijd, maar het spoedt zich zonder falen naar het einde; als het vertoeft, verbeid het, want komen zal het gewis; uitblijven zal het niet. Zie, opgeblazen, niet recht, is zijn ziel in hem, maar de rechtvaardige zal door zijn geloof leven." (Hab. 2:2-3). God ziet het onrecht, maar Hij voorspelt ook een toekomst waarin plaats is voor rechtvaardigheid. Door het geloof zal de rechtvaardige leven. Jaren later verwijst Paulus naar dezelfde woorden in Romeinen 1:17. Voor Habakuk is dit nog een toekomstige zaak en bij de vervulling van deze woorden speelt wachten dus opnieuw een belangrijke rol, maar hij krijgt antwoord van God en het wachten is duidelijk niet voor niets.

De bereidheid om te wachten en de hoop die God geeft doen Habakuk vervullen met vreugde. In het derde hoofdstuk spreekt hij een prachtig gebed uit, die hij afsluit met de volgende woorden: "Al zou de vijgeboom niet bloeien, en er geen opbrengst aan de wijnstokken zijn, de vrucht van de olijfboom teleurstellen; al zouden de akkers geen spijs opleveren, de schapen uit de kooi verdreven zijn en er geen runderen in de stallingen zijn, nochtans zal ik juichen in de Here, jubelen in de God van mijn heil. De Here Here is mijn kracht: Hij maakt mijn voeten als die der hinden, Hij doet mij treden op mijn hoogten." (Hab. 3:17-19). Opnieuw spreken woorden van rust en vertrouwen hier boekdelen.

WACHTEN (part two)

Lang genoeg gewacht, tijd voor deel twee. In dit bericht wil ik dieper ingaan op het wachten vanuit persoonlijke ervaring.

In de afgelopen jaren heeft het openbaar vervoer voor mij een belangrijke rol gespeeld in het leren wachten en dus geduld hebben. Geen rijbewijs, dus altijd afhankelijk van het openbaar vervoer. Treinen en bussen laten nogal eens op zich wachten, hetzij door vertraging, hetzij door (veel of weinig) overstaptijd. Dat is vaak frustrerend geweest en het voelt aan als verloren tijd, maar de gedachten 'het is nu eenmaal zo' en 'je went er vanzelf wel aan' helpen wel om te leren hierover niet langer gefrustreerd te raken. Een tijd geleden heb ik wel mijn rijbewijs gehaald en sinds kort heb ik zelf een auto (yahoo!), maar toch moest ik ook weer even wachten en geduld hebben voordat ik ermee kon rijden, want eerst moest het met de verzekering in orde zijn en ik moest wachten op mijn kentekenplaten. In het laatste geval van wachten had ik iets om naar uit te kijken, namelijk mobiele vrijheid, dus dat was wel de moeite waard om naar uit te zien en nog even geduld te hebben. In het eerste geval--wachten op de trein of bus--zijn het nut en doel iets minder bijzonder, maar in ieder geval kun je daarbij leven met de hoop dat je ooit met het OV de juiste bestemming zult bereiken.

Bovenstaande voorbeelden zijn natuurlijk niet zo spectaculair. Belangrijker voor mij is het om te weten wat ik nu eigenlijk met mijn leven wil en te ontdekken wat God wil met mijn leven. Ik ben al jarenlang theologie aan het studeren, ik werk al enkele jaren voor de Evangelische Theologische Faculteit, ik heb een kleine anderhalf jaar als voorganger wat mogen proeven van het gemeentewerk in Vlaanderen, ik ben daarnaast nu op verschillende plaatsen betrokken in het onderwijs en ik heb zo op jonge leeftijd dus al heel wat mogen zien, horen, proeven, ruiken en tasten. En toch...toch word ik nu teruggeworpen op de vraag wat ik nu eigenlijk met mijn leven wil in de (nabije en verdere) toekomst. Ik ben ervan overtuigd dat het zal helpen om met motivatie en enthousiasme ergens gericht naar toe te werken als je een helder plaatje voor ogen hebt. Ik heb vele mogelijkheden en veel perspectief voor de toekomst, maar nog geen helder plaatje. Hoe kan ik dat vinden?

Geduld hebben! Wachten! Ik doel hierbij niet op een passief wachten, waarbij ik op mijn luie stoel ga zitten tot er iets gaat gebeuren. Ik denk namelijk niet dat er dan veel gaat gebeuren. Ik doel op een actief wachten, waarbij ik met plezier en geduld al mijn verantwoordelijkheden opneem en daarnaast ruimte creeër om antwoord te vinden op mijn belangrijke vraag: wat wil ik met mijn leven? Hoe creeër ik die ruimte? Door aandacht te schenken aan deze vraag in gedachten, in gesprekken, in gebed. Ik vind het eerlijk gezegd niet meer zo moeilijk om voor deze zaak geduld op te brengen, want deze zaak is te belangrijk om snel te forceren, het is verre van noodzakelijk om meteen al het antwoord te willen weten en ik vertrouw erop dat het wachten niet voor niets is. Een bijbels voorbeeld, waaruit ik deels dit vertrouwen put, vind ik in de profeet Habakuk. Meer over hem in een volgend bericht.

Afsluitend voor dit bericht kan ik persoonlijk getuigen dat het zeer rustgevend is als je leert te wachten zonder frustratie en ongeduld en dat kun je werkelijk leren door vallen en opstaan. Bovendien loont vrijwel alles waarop men moet wachten de moeite, anders zou men er namelijk niet op wachten.

WACHTEN (part one)

Wat vervelend! Zit je midden in een spannende film en dan verschijnt dat beeld hiernaast in één keer. Kan het nog erger? Nou, 3 keer een reclameblok tijdens 1 film is toch minstens even erg. Ook daar zit niemand op te wachten. In beide gevallen worden we (al dan niet) vriendelijk gevraagd om geduld te hebben. We moeten wachten om een poosje later weer verder van de film te kunnen genieten. En dat zit niet in het menselijk bloed. Bloed moet stromen. En de mens moet lekker een film kunnen afkijken zonder te worden gestoord door het beeld hiernaast of reclameblokken.

Wachten en geduld hebben zijn twee uiterst vervelende zaken voor de mens. Toch is dat maar één kant van het verhaal. We kennen namelijk ook wel het spreekwoord "geduld is een schone zaak" en in de Bijbel wordt 'geduld' of 'lankmoedigheid' (wat zoiets betekent als "tot 10 kunnen tellen voordat je boos wordt") zelfs tot de vrucht van de Geest gerekend (Galaten 5:22). Als beide kanten waar zijn, dan zouden wachten en geduld hebben dus enerzijds vervelend zijn en anderzijds goed (een schone zaak) en belangrijk (een vruchtbare zaak). Ik geloof dat beiden waar zijn: een 'wachtperiode' kan behoorlijk frustrerend zijn, maar het is toch heel nuttig en wezenlijk mits we weten waarom of waarop we wachten. En als we beseffen dát het soms goed is om te wachten, dan wordt het ook minder vervelend om te wachten. Het is goed om vanuit bijbels perspectief en persoonlijke ervaring het wachten en geduld hebben eens in een positief daglicht te stellen als een pelgrim op weg. Ik en velen met mij moeten namelijk ook wel eens gewild of ongewild (meestal het laatste) wachten en geduld hebben en het is goed om waar mogelijk eens helder te krijgen waar dit nu goed voor is.

In volgende berichten zal ik hierover enkele gedachten delen vanuit persoonlijke ervaring en vanuit de ervaring van een bijbelse profeet. Nog even wachten dus!